NASA’nın Dünya Gözlemevi, Moritanya sınırları içerisinde bulunan Richat Yapısı hakkında yeni bulgularını paylaştı. Uzaydan astronotlar için bir referans noktası işlevi gören bu etkileyici yapının, uzun süre meteor çarpması olarak düşünüldüğü anlaşıldı. Ancak, yapılan araştırmalar sonucunda bu devasa oluşumun, aslında jeolojik yükselme ve erozyon süreçlerinin bir sonucu olduğu belirlendi. 40 kilometreyi aşan çapıyla dikkat çeken Richat Yapısı, Dünya’nın içsel güçlerinin bir ürünüdür.
JEOLKİK KUBBE OLARAK TANIMLANIYOR
Jeolojik incelemeler, yapının merkez kısmında en eski kayaların, çevresinde ise daha genç katmanların halka biçiminde sıralandığını ortaya koydu. Uzmanlar, bu katmanlı yapının meteor kraterlerinde gözlemlenmediğini, aksine bölgenin bir zamanlar yükselmiş bir kubbe olduğunu vurguladı. Kubbenin açığa çıkmasının ardından farklı erozyon süreçlerinin, sağlam katmanları dairesel sırtlar halinde bırakarak bu ‘göz’ görünümünü oluşturduğu belirlendi.
SAHRA’DAN DÜNYA’YA TAŞINAN TOZ
NASA’nın araştırmaları, rüzgarların her yıl Sahra Çölü’nden ortalama 182 milyon ton tozu havaya kaldırdığını gösteriyor. Bu tozun yaklaşık 27,7 milyon tonu, Amazon Havzası’na düşerek bölgeye yıllık 22 bin ton fosfor taşıyor ve orman gelişimini destekliyor. Ayrıca bu toz birikiminin okyanus verimliliğiyle yakından ilişkili olduğu; küresel deniz ürünleri ihracatının %4,5’ine, bazı bölgelerde ise %40’ına kadar mineral desteği sağladığı kaydedildi.
1000 KİLOMETRELİK ‘SAHRA HAVA TABAKASI’
İlkbahar sonundan sonbahar başına kadar oluşan kuru ve tozlu hava kütlesinin, binlerce kilometre yol alarak Amerika Birleşik Devletleri’ne ulaştığı saptandı. Bilim insanları, bu hava tabakasının etkilediği bölgelerde puslu gökyüzü ve tropikal siklon gelişiminde değişikliklere neden olduğunu bildirdi. NASA, tozun yerel alanlarda solunum problemlerine yol açabilse de, uzun mesafelerde ekosistem için hayati bir besin kaynağı işlevi gördüğünü raporladı.
