Rusya, tahıl gemilerini mobil füze sistemiyle korumayı planlıyor

Rusya, Azak Denizi’ndeki tahıl sevkiyatlarını korumak için ticari gemilerin silahlandırılmasını gündemine aldı.

Rus askeri ve ulaştırma yetkilileri, tahıl tüccarları ve gemi sahipleriyle farklı güvenlik seçeneklerini görüşüyor. Planlar arasında kuru yük gemilerinin geçici olarak zırh plakaları, kum torbaları, drone karşıtı ağlar, ağır makineli tüfekler ve mobil füze sistemleriyle donatılması bulunuyor.

Bloomberg’in haberine göre, gemilere yolculuğun ilk bölümünde Kalaşnikof taşıyan askerlerin eşlik etmesi de öneriliyor.

Tahıl ticaretinin dörtte biri Azak’tan geçiyor

Azak Denizi normal koşullarda Rusya’nın tahıl sevkiyatlarının yaklaşık dörtte birini karşılıyor. Ancak limanlara, gemilere ve denizcilik altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle bölgedeki ticaret iki haftadır durmuş durumda.

Planlanan uygulamaya göre askeri ekipler Azak Denizi limanlarında gemilere binecek. Ağır makineli tüfekler önceden hazırlanan bağlantı noktalarına kurulacak. Silahlara termal veya gece görüş sistemleri takılacak.

Olası plana göre askerler, gemiler Kerç Boğazı’nı geçtikten sonra silah ve mühimmatla birlikte gemiden ayrılacak.

Bir diğer öneri ise kuru yük gemilerinin Azak Denizi ile Karadeniz arasında konvoy halinde hareket etmesi. Konvoylara askeri devriye botlarının eşlik etmesi planlanıyor. Gemilerde yapılacak değişikliklerin ve askeri korumanın maliyetini tüccarlar ile gemi sahiplerinin karşılaması öngörülüyor.

Bazı gemi sahipleri ve tüccarlar önlemlerin etkili olup olmayacağı konusunda kuşkulu. Sektör temsilcileri uygulamanın yüksek maliyet yaratabileceğini belirtiyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rus donanmasının ülkenin ticari filosunu koruyabileceğini söyledi. Peskov, sivil gemilere silah yerleştirilmesinin uluslararası hukuk tarafından yasaklandığını da kabul etti.

Rusya’nın buğday ihracat tahmini düşürüldü

Lojistik analiz şirketi Logistic OS’ye göre Rusya’nın Azak Denizi limanlarındaki ticari gemi trafiği tamamen durmuş durumda.

SovEcon, kısıtlamaların sürmesi halinde Rusya’nın aylık 500 bin ile 1,5 milyon ton arasında tahıl ihracatı kaybedebileceğini tahmin ediyor.

Araştırma kuruluşu, Azak Denizi’nde seyrüseferin kapalı kalması nedeniyle Rusya’nın 2026-2027 sezonu buğday ihracatı tahminini yüzde 4,1 düşürerek 44,6 milyon tona çekti.

Rusya’nın toplam tahıl ve bakliyat ihracatı tahmini 56,1 milyon tondan 53,8 milyon tona indirildi. Arpa ihracatı tahmini yüzde 5,9 düşüşle 3,2 milyon ton oldu.

Mısır ihracatı tahmini ise İran’dan Hazar Denizi üzerinden beklenen güçlü talep nedeniyle yüzde 5,9 artırılarak 3,6 milyon tona çıkarıldı.

SovEcon, Azak Denizi’ndeki ulaşımın önümüzdeki haftalarda normale dönmesinin beklenmediğini bildirdi. Mısır ve Türkiye’den sezon başında gelen zayıf talebin de sevkiyatları sınırlayacağı belirtildi.

Ukrayna’da iflas uyarısı

Rusya’nın saldırıları Ukrayna’nın Karadeniz üzerinden yaptığı tarım ihracatını da aksattı. Odesa’daki Karadeniz limanlarından sevkiyatlar geçen haftadan bu yana durmuş durumda.

1.400’den fazla küçük ve orta ölçekli çiftçiyi temsil eden Ukrayna Tarım Konseyi, deniz yoluyla ihracatın yeniden başlamaması halinde tarım sektöründe iflas dalgası yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Kuruluş, mevcut sorunların sonuçları bakımından 2022’de yaşananlardan daha tehlikeli ve ağır olduğunu açıkladı.

Ukrayna’nın Haziran 2027’ye kadar sürecek mevcut sezonda yaklaşık 67 milyon ton tarım ürünü ihraç etmesi gerekiyor. Limanların kapalı kalması halinde ülkenin aylık ihracat kapasitesinin 1,7 milyon tona kadar düşebileceği belirtildi.

Bu durumun Ukrayna iç pazarında önemli miktarda ürün fazlası yaratabileceği kaydedildi.

Buğday iki yılın zirvesini gördü

Rusya ve Ukrayna küresel buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını, mısır ihracatının ise yaklaşık onda birini gerçekleştiriyor.

İki ülkenin ticari gemilere, limanlara ve ihracat koridorlarına yönelik saldırıları artırması, küresel tahıl sevkiyatlarına ilişkin endişeleri yükseltti. Buğday fiyatları iki yılın en yüksek seviyesini gördü. Mısır ve kanola fiyatları da yükseldi.

Buğday fiyatları aylık bazda yüzde 14 yükselişe yöneldi. Bu, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği 2022 yılının başından bu yana görülen en güçlü aylık artış oldu.

Rabobank analistleri, Karadeniz’deki kesintiler nedeniyle temmuz-eylül döneminde bölgeden yapılan tahıl ihracatının birkaç milyon ton azalabileceğini tahmin etti.